Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Sıfır Atık Vakfı tarafından Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Tarım ve Orman Bakanlığı ile Birleşmiş Milletler (BM) Çevre Programı (UNEP) ve BM İnsan Yerleşimleri Programı (UN-Habitat) işbirliğinde düzenlenen Uluslararası Sıfır Atık Forumu’nun kapanış oturumunda önemli açıklamalarda bulundu. Bakan Bayraktar, sürdürülebilir enerji ve kaynak yönetimi stratejileri çerçevesinde yürütülen çalışmalara değinerek, özellikle atık ısı geri kazanımında kaydedilen ilerlemeyi vurguladı.
Sıfır atık meselesinin sadece bir çevre politikası olmanın ötesinde, kaynak yönetiminde farklı bir kalkınma modeli sunduğunu aktaran Bakan Bayraktar, küresel atık üretimi ve geri dönüşüm oranlarına dikkat çekti. “İnsanoğlu her yıl 2,1 milyar ton katı atık üretiyor. Ne yazık ki, bu atıkların yalnızca yüzde 19’unu geri dönüştürebiliyoruz ve sadece yüzde 11’ini yakarak enerji elde edebiliyoruz,” ifadelerini kullandı. Bu verilerin ciddiyetini ortaya koyarken, 2050 yılına kadar küresel atık miktarının yüzde 70 oranında artmasının beklendiğini de sözlerine ekledi.
Bakan Bayraktar, atıkların yönetimi konusundaki bu zorlu tablonun aynı zamanda büyük ekonomik fırsatlar barındırdığına da işaret etti. Döngüsel ekonomi modelleri sayesinde, 2050 yılına kadar atıklardan 4,5 trilyon Dolar değerinde bir ekonomik fayda sağlanabileceği öngörüsünü paylaştı. Bu potansiyelin, enerji ve madencilik sektörlerinin üretim süreçlerinden kaynak verimliliğine, tüketim alışkanlıklarından atık yönetimine kadar tüm alanlarda yeni bir paradigma değişikliğini zorunlu kıldığını belirtti.
Türkiye’deki atık yönetimi pratiklerine de değinen Bayraktar, ülkemizde günlük ortalama 100 bin ton belediye atığı oluştuğunu kaydetti. Bu atığın yaklaşık yüzde 10’unun enerjiye dönüştürüldüğünü belirten Bakan, özellikle çimento sektöründe atıktan türetilmiş yakıt kullanımının hızla arttığını ifade etti. Bu yöntemle yıllık yaklaşık yarım milyon ton kömür eşdeğeri enerji tasarrufu sağlandığı bilgisini verdi. Dünya genelinde atıktan enerji üreten tesislerin, bugün 600 milyon kişinin enerji ihtiyacını karşılayabilecek kapasitede olduğunu belirten Bayraktar, biyogaz ve biyometan tesisleri aracılığıyla hem tarımsal atıkların hem de gıda atıklarının enerji döngüsüne kazandırıldığını söyledi.
Enerji talebinin hızla artış gösterdiği bu dönemde, Türkiye’nin “2053 net sıfır emisyon” vizyonuyla uyumlu bir şekilde yoğun çalışmalar yürüttüğünü açıklayan Bakan Bayraktar, enerji verimliliği, yenilenebilir enerji kaynaklarının kullanımı, yerli kaynakların azami değerlendirilmesi, nükleer enerji ve hidrojen gibi yeni teknolojilerin temel öncelik alanları arasında yer aldığını vurguladı. Ülkenin kalkınmasına maksimum katkıyı sağlamak amacıyla enerji ve maden kaynaklarının verimli, çevreye duyarlı, sürdürülebilir ve azami yerlilikle değerlendirilmesini hedeflediklerini belirtti. Bayraktar, “İnsanı ve çevreyi merkeze alan, enerji ve madencilikte dönüşümü gerçekleştirmiş, net ihracatçı, kaynak ve teknolojide kendi kendine yeten bir Türkiye hedefimiz var,” değerlendirmesinde bulundu.
Bakan, enerji dönüşümünü planlı ve sürdürülebilir bir zeminde ilerletmek için “akıllı, esnek, duyarlı ve kapsayıcı” politikalar geliştirdiklerini ifade etti. Bu yol haritaları, plan ve projelerle 2053 net sıfır emisyon hedefine ulaşma yolunda ülkenin dönüşümünü hızlandırmayı amaçladıklarını dile getirdi. Sanayide endüstriyel simbiyoz, atık ısı geri kazanımı ve atıkların ikinci hammadde olarak kullanılması gibi projelere yönelik desteklerin devam ettiğini kaydetti. Ayrıca, Yenilenebilir Enerji Destekleme Mekanizması (YEKDEM) ile belediye, bitkisel yağ, gıda değeri olmayan tarımsal ve hayvansal atıkların enerji kaynağı olarak kullanılmasının teşvik edildiğini belirtti. Bugüne kadar sanayicilerin 726 verimlilik artırıcı projesine hibe teşviki sağlandığını ve atık ısıyı geri kazanmaya yönelik 73 projenin başarıyla hayata geçirildiğini sözlerine ekledi.
Madencilik sektörünün, dünyadaki toplam atıkların yaklaşık yüzde 40’ını oluşturduğuna dikkat çeken Bakan Bayraktar, bu atıkların içindeki metal ve minerallerin yeniden değerlendirilme potansiyelinin oldukça yüksek olduğuna işaret etti. Madencilik faaliyetlerinde çevre duyarlılığı ve kaynak verimliliğini merkeze alan bir anlayışla hareket edildiğini ifade eden Bayraktar, maden ruhsat sahalarında üretimden kaynaklanan atıkların değerlendirilmesi amacıyla ruhsat sahipleri ile kamu kurum ve kuruluşlarına pasa değerlendirme izni verildiğini belirtti. Geri kazanımı sağlanan bu malzemelerin, baraj, gölet ve yol gibi altyapı projelerinde etkin bir biçimde kullanıldığı bilgisini paylaştı.
Bakanlık tarafından yürütülen “Türkiye Geneli Rehabilite Edilmiş Maden Sahaları ile Madencilik Sosyal Sorumluluk Çalışmalarının Tespiti Projesi” kapsamında iki yılı aşkın süredir önemli adımlar atıldığını dile getiren Bayraktar, bugüne kadar 53 ilde 182 maden sahasında rehabilitasyon süreçlerinin başarıyla tamamlandığını açıkladı. Bu çalışmalar sonucunda 12 bin 747 hektarlık alanda 23 milyon 400 bin fidanın toprakla buluşturulduğunu aktardı.
Tüm bu adımların insanı ve çevreyi merkeze alan bir anlayışla anlam kazandığını belirten Bayraktar, “Verimli bir altyapı, bilinçli bir toplum ve yenilikçi bir bakış olmadan sürdürülebilir bir gelecek inşa etmek mümkün değildir,” dedi. Sıfır Atık Vakfı Onursal Başkanı Sayın Emine Erdoğan Hanımefendi’nin himayelerinde 2017 yılında başlatılan Sıfır Atık Hareketi’ni sadece bir çevre projesi olarak değil, aynı zamanda yeni bir medeniyet tasavvuru olarak gördüklerini ifade etti. Bu hareketle çevreden enerjiye, sera gazı salımından depolama alanlarına kadar pek çok alanda tasarruf sağlayıp geleceğe yatırım yapıldığını vurguladı.
Bakanlığın atık yönetimi politikalarında da Sıfır Atık Projesi’nin önemli bir yer tuttuğuna dikkat çeken Bayraktar, merkez ofislerinde ve bağlı, ilgili, ilişkili tüm kurumlarda Sıfır Atık Yönetim Sistemini kurduklarını ve yaklaşık 11 bin çalışanına bu konuda eğitimler verdiklerini belirtti. Son 6 yılda bakanlığın tüm kuruluşları ile birlikte 26 milyon tonun üzerinde atık bertaraf edildiğini ve 6 milyon 900 bin ton atığın geri kazanıldığını açıkladı. Aynı dönemde, 1 milyon tondan fazla atığın alternatif hammadde olarak değerlendirildiğini sözlerine ekledi.
Biyokütle, atık ısı geri kazanımı, jeotermal ısıtma sistemleri ve atık madeni yağların yeniden kullanımı gibi alanların enerji verimliliği politikalarının ayrılmaz bir parçası olduğunu belirten Bakan Bayraktar, bugün Türkiye genelinde yaklaşık 190 biyokütle enerji tesisinin faaliyet gösterdiğini söyledi. Bu tesislerde organik atıklardan hem elektrik hem de ısı üretildiğini ve tarımsal ile belediye atıklarının ülke ekonomisine geri kazandırıldığını vurguladı.
Bahçeli KKTC Parlamentosunun Türkiye Cumhuriyeti’ne Katılma Kararı Alması Gerektiğini Vurguladı
Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için veri politikamızı inceleyebilirsiniz.