Erzurum’daki Atatürk Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Gonca Alak tarafından geliştirilen, balığın tazelik derecesini hızla tespit edebilen yenilikçi bir ölçüm cihazı, Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından “buluş” olarak tescillendi. Bu önemli adım, gıda güvenliği ve kalitesi alanında çığır açma potansiyeli taşıyan bir teknolojik ilerlemeyi temsil etmektedir.
Su ürünleri alanında doktorasını tamamlayan Prof. Dr. Alak, laboratuvar ortamında bir balığın bozulup bozulmadığının tespiti için harcanan yaklaşık 45 dakikalık süreyi kayda değer ölçüde azaltma ve sektör çalışanlarına pratik bir çözüm sunma hedefiyle kapsamlı bir proje başlattı. Mevcut analiz yöntemleri, özellikle buharla distilasyon süreçleri ve kullanılan kimyasalların insan cildiyle teması sonucu meydana gelebilecek yanık riskleri gibi çeşitli zorluklar barındırıyordu. Bu nedenle, analizlerin yalnızca tecrübeli kişilerce yapılması gerekiyordu.
Prof. Dr. Alak, çalışmasının bilimsel temelini, herhangi bir ürünün kimyasal bozulmasını gösteren en güvenilir parametrelerden olan total volatil baz nitrojen (TVB-N) ve <Btrimetil amin (TMA) bileşenlerinin varlığına dayandırdı. Bu bileşenlerin miktarı, balığın tazelik seviyesini doğrudan belirlemekte; düşük seviyeler ürünün kaliteli olduğunu, yüksek seviyeler ise bozulma sürecine girdiğini ve insan tüketimi için uygun olmadığını işaret etmektedir. Yaklaşık 3 yıl süren bu geliştirme sürecinde, yazılım programı için bilgisayar mühendisliği alanından destek alındı ve deniz ile tatlı su balıkları üzerinde geniş, tekrarlı laboratuvar analizleri titizlikle gerçekleştirildi.
Prof. Dr. Alak’ın titizlikle yürüttüğü çalışmaların sonucunda ortaya çıkan ve sisteme entegre edilen “elektronik burun sensörleri” teknolojisiyle balıkların tazelik durumunu tespit eden cihaz, “TVB-N/TMA PROB” adıyla tescil edildi. Bu buluş, geleneksel yöntemlerle 45 dakikayı bulan analiz süresini önemli ölçüde kısaltarak laboratuvar çalışanlarına ve gıda denetçilerine zaman kazandırmaktadır. Prof. Dr. Alak, bu projenin ardındaki temel düşünceyi, tıpkı pH metre veya oksijen metre gibi, herkesin kolaylıkla kullanıp anlayabileceği, bir ateş ölçer basitliğinde, balığın tazelik durumunu doğru bir şekilde ifade edebilen taşınabilir bir prob sistemini hayata geçirmek olarak açıkladı.
Geliştirilen algoritma, elektronik burun sensörleri aracılığıyla dokuya hassas bir şekilde nüfuz ederek balıkta bozulmaya yol açan ana elementleri hedef almaktadır. Bu sayede, üründeki TVB-N ve TMA seviyelerini hızlıca belirleyerek balığın bozulma sürecini kısa sürede ortaya koymaktadır. Cihazın okuduğu değerler, kullanıcılara balığın “tüketim sınırının altında ya da üstünde olduğunu gözlemleme” yeteneği sunarak, akademik geçmişi olmayan kişilerin bile doğru yorumlar yapabilmesini sağlamaktadır.
Prof. Dr. Alak, bu yenilikçi probun taşınabilirliğinin yanı sıra, aynı anda hem deniz hem de tatlı su balıklarında etkin sonuçlar verdiğinin altını çizdi. Buluşun kullanım alanı sadece balıklarla sınırlı kalmayıp, işlenmiş, yarı işlenmiş, işlenmemiş çeşitli et ürünleri ve kanatlılarda da çok rahatlıkla kullanılabilecek bir inovasyonu beraberinde getirmektedir. Etin içine girebilecek saplamalı bir yapıya sahip olacak olan prob, geniş bir gıda yelpazesinde kalite kontrol süreçlerini dönüştürme potansiyeli taşımaktadır. Analiz sonuçlarının cep telefonuna mesaj olarak iletilebilmesi gibi ek özellikler ise, çalışmanın paydaşlara ciddi bir kolaylık sağlayacağını göstermektedir. Atatürk Üniversitesi’nin desteğiyle bu patentli ürünün ticarileşmesi ve sanayileşmesi yönündeki çalışmalar devam etmektedir.
Kayseri’de Trafik Kazası 5 Yaralıya Neden Oldu
Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için veri politikamızı inceleyebilirsiniz.
News
Gündem
Gündem
Gündem
Gündem
Gündem
Gündem