Orta Doğu’da Kalıcı Barış İçin Niyet Belgesi Zirvede İmzalandı

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Mısır’ın Şarm El-Şeyh kentinde gerçekleşen Barış Zirvesi’nde, Orta Doğu’da sürdürülebilir barışın tesis edilmesi ve uluslararası işbirliğinin pekiştirilmesi yönünde önemli adımlar atıldı. Zirveye katılan kilit liderler arasında ABD Başkanı Donald Trump, Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah es-Sisi ve Katar Emiri Şeyh Temim bin Hamed El Sani yer aldı. Bu tarihi toplantıda, Gazze’deki mevcut insani durumun iyileştirilmesi ve bölgede uzun soluklu bir barış ortamının oluşturulması amacıyla kritik bir niyet belgesi imzalandı. ABD Başkanı Trump, belgenin bu hedeflere ulaşmada bir başlangıç noktası teşkil ettiğini belirtti.

Niyet Beyanı’nın Temel Prensipleri

Dört lider tarafından imzalanan Niyet Beyanı, Ortadoğu’da barışa yönelik ortak bir iradeyi gözler önüne serdi. Beyanda şu ifadeler yer aldı: “Biz, aşağıda imzası bulunanlar, Trump Barış Anlaşması’nın tüm taraflarca tarihî bir kararlılıkla uygulanmasını memnuniyetle karşılıyoruz. Bu anlaşma, iki yılı aşkın süredir devam eden derin acı ve kayıpları sona erdirerek, umut, güvenlik ve ortak refah vizyonuyla tanımlanan yeni bir dönemi başlatmaktadır.” Belge ayrıca, Gazze’deki savaşın sona erdirilmesi ve bölgeye kalıcı barışın getirilmesi yönündeki çabalarından dolayı Başkan Trump’a tam destek verildiğini ifade etti. Liderler, anlaşmanın Filistinliler ve İsrailliler dahil olmak üzere bölgedeki tüm halklar için barış, güvenlik, istikrar ve fırsatları güvence altına alacak şekilde uygulanması taahhüdünde bulundu. Niyet beyanında, “Kalıcı barışın, hem Filistinlilerin hem İsraillilerin temel insan haklarının korunduğu, güvenliklerinin garanti altına alındığı ve onurlarının yüceltildiği bir düzen içinde mümkün olabileceğini biliyoruz.” cümlesiyle insan haklarına verilen önem vurgulandı. İmza sahipleri, bu mirası uygulamak ve sürdürmek, gelecek nesillerin barış içinde bir arada gelişebileceği kurumsal temelleri inşa etmek için birlikte çalışmaya kararlı olduklarını belirttiler.

Belgenin Hukuki Niteliği Ve Önceki Anlaşma

Şarm El-Şeyh’te imzalanan Niyet Belgesi’nin, ABD Başkanı Trump’ın Gazze’de ateşkesin ikinci aşamasına bir geçiş niteliği taşıdığı değerlendirildi. Ancak belgenin bağlayıcı bir hukuki özelliği bulunmadığı kaydedildi. Zira asıl ve bağlayıcı anlaşma, 09 Ekim tarihinde Mısır’da İsrail ile Hamas arasında gerçekleştirilen dolaylı müzakereler sonucunda iki tarafça imzalanmıştı. Bu durum, Niyet Belgesi’nin siyasi bir taahhüt ve sürecin ilerletilmesi niyeti taşıdığını ancak hukuki yükümlülükler doğurmadığını ortaya koydu.

Barış Sürecine Giden Adımlar

Zirveye gelinen süreç, bir dizi diplomatik çaba ve önemli gelişmeleri içeriyordu. Süreç, 29 Eylül tarihinde Beyaz Saray’ın ABD Başkanı Donald Trump’ın 20 maddelik Gazze planını duyurmasıyla başladı. Ardından 04 Ekim’de Başkan Trump, İsrail’in Gazze’yi bombalamayı derhal durdurması gerektiği yönünde bir çağrı yaptı. 06 Ekim’de Mısır’da Hamas ve İsrail arasında müzakereler başladı ve bu müzakerelere Türkiye’yi temsilen Milli İstihbarat Teşkilatı Başkanı İbrahim Kalın da 08 Ekim’de katıldı. Müzakereler sonucunda İsrail ile Hamas, Gazze’de ateşkes planının ilk aşamasını 09 Ekim’de onayladı. Anlaşma, 10 Ekim’de yürürlüğe girdi ve İsrail ordusu saatler sonra anlaşmada belirtilen ‘Sarı Hat’tan çekildi. İnsani yardımların ulaştırılması için 12 Ekim’de yardım tırları Gazze’ye girmeye başlarken, 13 Ekim’de Gazze’deki ateşkes kapsamında esir takası da gerçekleştirildi. Bu gelişmelerin ardından 35 liderin katılımıyla Şarm El-Şeyh Barış Zirvesi düzenlendi.

Zirvedeki Dikkat Çeken Anlar Ve Takdirler

Niyet Belgesi’nin imzalandığı yeşil defterde dört lider için ayrılan bölümler bulunuyordu: Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, ABD Başkanı Donald Trump, Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah es-Sisi ve Katar Emiri Şeyh Temim bin Hamed El Sani. Şeyh Temim bin Hamed El Sani ve Abdulfettah es-Sisi kendi isimleri için ayrılan alana imza atarken, Cumhurbaşkanı Erdoğan ve Başkan Trump’ın imzalarını kendi isimlerinin ayrıldığı yerin üzerine atmaları dikkat çekti. Zirve kapsamında düzenlenen basın toplantısında konuşan Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah es-Sisi, Gazze’deki savaşın sona erdirilmesindeki rolleri dolayısıyla ABD, Türkiye ve Katar’a teşekkürlerini iletti. Sisi, ayrıca, ülkesinin iki devletli çözümün hayata geçirilmesi için siyasi ufku oluşturan bu planın uygulanmasına yönelik desteğini ve kararlılığını bir kez daha teyit etti. Es-Sisi, Trump’a, barış çabalarından duyduğu takdirin bir göstergesi olarak Mısır’ın en yüksek devlet nişanı olan “Nil Nişanı” takdim etme kararı aldıklarını da duyurdu. Basın toplantısında Trump’ın davetiyle konuşan Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif de, bugünün “modern tarihin en muazzam günlerinden biri” olduğunu belirterek, Trump’ı “bir barış insanı” olarak tanımladı ve onu Nobel Barış Ödülü’ne aday gösterdiğini ifade etti. Ödülü hak ettiğine dair inancını dile getirdi. İmza töreninin ardından konuşma yapan Başkan Trump’ın arkasında bazı liderlerin sıralanması dikkat çekerken, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın aynı karede yer almayıp, Trump’ın konuşmasını diğer bazı ülke liderleriyle birlikte oturarak dinlemesi gözlemlendi. Trump, bu sırada, aralarında Yunanistan Başbakanı Kiriakos Miçotakis, İtalya Başbakanı Giorgia Meloni ve Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan’ın da bulunduğu arkasındaki liderlere esprili bir şekilde “Siz neden benim arkamdasınız?” diye sordu.

Törenin ardından Başkan Trump’ın, Filistin Devlet Başkanı Mahmut Abbas’la kameralara poz vermesi, diplomatik çevrelerde önemli bir jest olarak yorumlandı. Zira ABD, kısa bir süre önce, Birleşmiş Milletler zirvesine katılmak isteyen Mahmut Abbas’a vize vermemişti. Bu poz, iki taraf arasındaki ilişkilerde potansiyel bir yumuşama işareti olarak algılandı.