OECD Araştırması Yapay Zekanın İstihdam Piyasası Üzerindeki Etkisinin Şimdilik Sınırlı Olduğunu Gösterdi

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Yapay zekanın gelecekte istihdam piyasasında yaratacağı olumsuz etkiler, niteliksiz işlerden uzmanlık gerektiren birçok mesleğe kadar geniş bir yelpazede işsizliğe yol açacağı yönündeki kaygılar, uzun süredir kamuoyunun ve akademik çevrelerin gündemini meşgul etmektedir. Bu endişeler doğrultusunda kitlesel işsizlik senaryolarını öne süren çok sayıda araştırma, rapor ve kitap yayımlandı.

Ancak Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD) tarafından bu hafta yayımlanan “Üretken Yapay Zeka ve KOBİ İşgücü” başlıklı rapor, bu yaygın endişelerin en azından şimdilik yersiz olabileceğine işaret etti. Rapor, ChatGPT, Copilot ve Midjourney gibi metin, resim, video veya ses üreten araçları kapsayan üretken yapay zekanın küçük ve orta büyüklükteki işletmelerin (KOBİ’ler) işgücü ve beceri ihtiyaçlarını karşılama potansiyelini derinlemesine inceledi.

Kobi’lerin Yapay Zeka Adaptasyonu Ve İstihdam Etkileri

OECD raporu, Avusturya, Kanada, Almanya, İrlanda, Japonya, Kore ve Birleşik Krallık’ta 5 binden fazla KOBİ’yi kapsayan kapsamlı bir ankete dayanmaktadır. Anket sonuçlarına göre, KOBİ’lerin yüzde 31’i üretken yapay zeka teknolojilerini aktif olarak kullandıklarını bildirdi. Bu KOBİ’lerin yapay zekanın istihdam üzerindeki etkilerine dair verdiği yanıtlar, beklenen büyük çaplı kaygıların oluşmadığını ortaya koydu.

Özellikle dikkat çekici bir bulgu olarak, üretken yapay zeka kullanan KOBİ’lerin yüzde 83’ü, yapay zekanın toplam personel sayıları üzerinde herhangi bir etkisinin olmadığını ifade etti. Bu oran, Japonya’da yüzde 93,3 ve Almanya’da yüzde 90,7 gibi yüksek seviyelere ulaştı. Personel ihtiyacının arttığını belirten KOBİ’lerin oranı yüzde 5,5 iken, personel ihtiyacının azaldığını bildirenlerin oranı yüzde 9,1 olarak gerçekleşti. Personel ihtiyacında azalma gözlemlenen KOBİ’lerin en yüksek orana sahip olduğu ülke yüzde 18,3 ile Birleşik Krallık olurken, bu ülkeyi yüzde 12,2 ile Kanada takip etti.

Raporda, personel ihtiyaçlarındaki bu azalmaların, üretken yapay zekanın belirli görevleri otomatikleştirme ve dolayısıyla işgücünün bir kısmının yerini alma kapasitesinden kaynaklanabileceği mütalaa edildi. Öte yandan, personel ihtiyaçlarındaki artışların ise performanstaki iyileşmelerden kaynaklandığı kaydedildi. Bu durumda, işçilerin daha üretken hale gelmesiyle ortaya çıkan verimlilik artışları, ürün pazarında daha fazla talep yaratarak dolaylı olarak işgücüne olan talebi artırdı.

Sektörel Farklılıklar Ve Beceri İhtiyaçlarındaki Değişim

Üretken yapay zeka kullanımının sektörel istihdam dinamikleri üzerinde farklı etkileri olduğu tespit edildi. Personel ihtiyaçlarının azaldığını belirten KOBİ’lerin yoğunlaştığı sektörler idari ve destek hizmetleri faaliyetleri, gayrimenkul faaliyetleri ile bilgi ve iletişim sektörleri oldu. Buna karşılık, personel ihtiyaçlarında artış bildiren KOBİ’lerin en yüksek oranda görüldüğü sektör ise eğitim sektörü olarak belirlendi.

Rapora göre, üretken yapay zekanın beceri ihtiyaçları üzerinde de belirgin bir etkisi oldu. KOBİ’lerin yüzde 19,7’si, üretken yapay zeka kullanımı nedeniyle beceri ihtiyaçlarının arttığını ve özellikle düşük vasıflı çalışanlara kıyasla yüksek vasıflı çalışanlara olan taleplerinin yükseldiğini ifade etti. Bu durum, yapay zekanın belirli rutin görevleri üstlenirken, daha karmaşık ve analitik düşünme gerektiren roller için insan yetkinliğine olan ihtiyacı artırdığını gösterdi. Yapay zekanın beceri ihtiyacını azalttığını belirten KOBİ’lerin oranı ise yüzde 9,4 düzeyinde kaldı.

Yapay Zeka İşgücü Ve Beceri Eksikliklerini Gidermede Rol Oynuyor

KOBİ’ler dünya genelinde nitelikli personel bulmakta ciddi sorunlar yaşamaktadır. Örneğin, Avrupa Birliği’nde 2023 yılında hazırlanan bir rapora göre, KOBİ’lerin karşılaştığı birincil sorun, doğru becerilere sahip çalışanlara erişim olarak belirtilmişti. OECD anketine katılan KOBİ’lerin yüzde 36,8’i son 2 yılda çalışan açığı yaşadığını, yüzde 33,8’i personel arasında beceri veya deneyim eksikliği olduğunu ve yüzde 15,3’ü ise her iki sorunu birden deneyimlediğini bildirdi.

Bu bağlamda, yapay zekanın bu açıkları kapatma potansiyeli dikkat çekti. Son 2 yılda üretken yapay zeka kullanan ve beceri açığı yaşayan KOBİ’lerin yüzde 39,1’i, üretken yapay zekanın bu açığı kapatmalarına yardımcı olduğunu ifade etti. Benzer şekilde, çalışan açığıyla karşılaşan KOBİ’lerin yüzde 25,2’si, yapay zekanın bu çalışan eksikliğini gidermede etkili olduğunu bildirdi.

Kobi’lerin Yapay Zeka Kullanmama Nedenleri Ve Hükümetlere Öneriler

Yapay zeka kullanmayan KOBİ’ler arasında, yüzde 41,7’si yapay zekanın beceri eksikliklerini gidermede yardımcı olabileceğini, yüzde 23,8’i ise personel ihtiyaçlarını karşılayabileceğini düşündüklerini dile getirdi. Ancak bu potansiyele rağmen, bu teknolojiyi kullanmamalarının temel nedenleri de belirlendi. KOBİ’lerin yüzde 57’si, yaptıkları işe uygun olmadığını belirtirken, yüzde 54’ü telif hakkı, yasal veya düzenleyici konular ile yapay zeka modellerine girilen bilgilerin akıbeti konusunda endişe duyduklarını ifade etti.

Rapor, devletlerin KOBİ’lerin üretken yapay zekanın sunduğu potansiyeli tam olarak ortaya çıkarmasına yardımcı olması gerektiğini vurguladı. Ankete katılan KOBİ’ler, eğitim programları, finansal yardım, bilgilendirme kampanyaları ve işletme danışmanlığı şeklinde devlet desteği talep ettiklerini belirtti. Bu öneriler, yapay zeka adaptasyonunun önündeki engellerin kaldırılması ve KOBİ’lerin dijital dönüşüm süreçlerinde desteklenmesi açısından kritik önem taşımaktadır.