Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından özenle hazırlanan yeni Taşınır Mal Yönetmeliği Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. 10 Aralık 2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 44 üncü maddesinin birinci fıkrasına dayanılarak hazırlanan bu düzenleme kamu idarelerine ait taşınır malların kaydı muhafazası kullanımı ve yönetim hesabı süreçlerine şeffaflık etkinlik ve hesap verebilirlik getirmeyi hedefledi. Yönetmelik önceki düzenlemeyi bütünüyle yürürlükten kaldırarak kamu taşınır mal yönetiminde köklü bir reforma imza attı.
Yeni Yönetmeliğin temel amacı kamu idarelerine ait taşınır malların kaynağına ve edinme yöntemine bakılmaksızın kayıt muhafaza ve kullanım süreçleri ile yönetim hesabının verilmesine ilişkin usul ve esasları belirlemek oldu. Ayrıca merkez ve taşra teşkilatlarında görev yapacak taşınır yönetim sorumlularının tayini ile kamu idareleri arasında taşınırların geçici tahsisine dair hükümleri de içeren bu düzenleme genel yönetim kapsamındaki tüm kamu idarelerini ve bunlara ait taşınır malları kapsadı.
Bununla birlikte Türk Silahlı Kuvvetleri Jandarma Genel Komutanlığı Sahil Güvenlik Komutanlığı Milli İstihbarat Teşkilatı Başkanlığı ve Emniyet Genel Müdürlüğünün taşınır mallarının kayda alınması yönetimi ve iç denetimi konusunda özel mevzuat hükümlerinin uygulanacağı belirtildi. Benzer şekilde fabrika imalathane gibi üretim yerlerinde kullanılan ilk madde ve malzemeler ile yan mamul ve mamul maddeler hakkında ise kendi düzenleyici işlemlerindeki hükümlerin geçerli olacağı ifade edildi.
Yönetmelik kamu mali yönetimindeki taşınır süreçlerinin daha net anlaşılması adına önemli kavramlara açıklık getirdi. Ambar tanımı taşınırların kullanıma verilinceye kadar veya kullanımdan iade edildiğinde muhafaza edildiği yer olarak belirlendi. Dayanıklı taşınırlar tesis makine cihaz taşıt ve demirbaşları kapsarken demirbaşlar uzun süre kullanılabilen ve kullanılmakla yok olmayan belirli bir hizmete tahsis amacıyla edinilen taşınırlar olarak tarif edildi.
Gerçeğe uygun değer piyasa koşullarında bilgili ve istekli taraflar arasında bir varlığın el değiştirmesi için belirlenen tutarı ifade ederken ekonomik ömrünü tamamlamış veya kullanılamaz hale gelmiş taşınırlar hurda olarak nitelendirildi. İz bedeli ise ekonomik ömrünü tamamladığı halde fiilen kullanıma devam edilen veya gerçek değeri tespit edilemeyen varlıkların muhasebeleştirilmesinde kullanılan en düşük tutarı gösterdi.
Yönetmeliğin getirdiği kritik yeniliklerden biri Taşınır Bilişim Sistemi tanımı oldu. Bu sistem taşınır kayıt ve yönetim işlemlerinin elektronik ortamda oluşturulmasını kaydedilmesini iletilmesini muhafaza edilmesini ve ibrazını sağlamak amacıyla tasarlandı. Veri güvenliği doğruluğu içerik ve ilişkisel özelliklerin korunması süreçler arasında birlikte işlerlik standartlarının gözetilmesi ve entegrasyona açıklık bu sistemin temel prensipleri olarak belirlendi. Ayrıca Taşınır Kayıt Yetkilisi Taşınır Kontrol Yetkilisi ve Taşınır Konsolide Görevlisi gibi kilit pozisyonların görev ve sorumlulukları detaylandırılarak kamu idarelerindeki taşınır yönetimine ilişkin hesap verebilirlik güçlendirildi. Varlık İşlem Fişi ise taşınır taşınmaz ve haklar ile diğer varlıkların edinimi yönetimi tahsisi devri ve elden çıkarılması gibi varlık yönetimi işlemlerinde kullanılan merkezi bir belge olarak öne çıktı.
Harcama yetkilileri taşınırların etkili ekonomik verimli ve hukuka uygun olarak edinilmesi kullanılması kontrol edilmesi ve kayıtlarının bu Yönetmelik esaslarına göre şeffaf erişilebilir şekilde tutulmasından birinci derecede sorumlu tutuldu. Bu sorumluluklarını taşınır kayıt ve kontrol yetkilileri aracılığıyla yerine getirecekleri ifade edildi. Kasıt kusur veya ihmal sonucu kırılan bozulan veya kaybolan taşınırların ilgililerden tazmini için gerekli işlemleri yapma yetkisi harcama yetkililerine verildi.
Taşınır kayıt yetkilileri harcama yetkililerince memuriyet unvanına bağlı kalmaksızın taşınır kayıt işlemlerini Yönetmeliğe uygun yapabilecek bilgi ve niteliklere sahip personel arasından görevlendirildi. Taşınır kontrol yetkilileri ise taşınır kayıt yetkilisinin hazırladığı hesapların mevzuata ve mali tablolara uygunluğunu denetlemek üzere atandı. Yönetmelik taşınır kayıt yetkilisi ile taşınır kontrol yetkilisi görevlerinin aynı kişide birleşemeyeceğini net bir şekilde ifade ederek iç kontrol mekanizmasını güçlendirdi. Kamu görevlilerinin kullanımına verilen dayanıklı taşınırların devredilemeyeceği görevden ayrılma halinde ambara iade edilme zorunluluğu ve sorumluların kamu zararlarından nasıl sorumlu tutulacakları da detaylıca açıklandı.
Yeni Yönetmelik taşınır işlemlerinde kullanılacak defter belge ve cetvelleri yeniden düzenledi. Tüketim Malzemeleri Defteri Dayanıklı Taşınırlar Defteri Müze Defteri ve Kütüphane Defteri olmak üzere dört temel defter tipi belirlendi. Bu defterlerin şekli formatı ve örnekleri Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yayımlanacak ve gerektiğinde değişiklik yapılabileceği belirtildi.
Taşınır işlemlerinde kullanılacak belgeler arasında Varlık İşlem Fişi merkezi bir konumda yer aldı. Taşınırların giriş çıkış ambarlar arası devir işlemleri ve değer artışlarında bu fiş düzenlenecekken belirli istisnalar dışında örneğin doğrudan tüketilen malzemeler veya periyodik yayınlar için Varlık İşlem Fişi düzenlenmeyeceği belirtildi. Ayrıca Taşınır Teslim Belgesi Taşınır İstek Belgesi Dayanıklı Taşınırlar Listesi Taşınır Geçici Alındısı Kayıttan Düşme Teklif ve Onay Tutanağı Ambar Devir ve Teslim Tutanağı Sayım Tutanağı ve çeşitli hesap cetvelleri de detaylıca tanımlandı.
Özellikle dikkat çeken bir diğer husus ise taşınırların tüm giriş ve çıkış kayıtları ile bu Yönetmeliğin uygulanmasında kullanılacak defter belge ve cetvellerin elektronik ortamda tutulması düzenlenmesi ve arşivlenmesinin esas kabul edilmesi oldu. Elektronik ortamda düzenlenen belge ve cetvellerin onaylama işlemleri elektronik imza veya sistemsel onay ile gerçekleştirilebilecek olup süreçte rol alan görevlilerin tüm işlemleri veri tabanında kayıt altında tutulacağı belirtildi. Bu durum taşınır yönetiminde dijitalleşme ve otomasyonun önemini vurguladı.
Yönetmelik taşınırların kaydına ilişkin süreçleri ayrıntılı olarak açıkladı. Taşınırlar edinme şekline bakılmaksızın kamu idaresince kullanılmak üzere teslim alındığında giriş tüketime verildiğinde satıldığında devredildiğinde bağışlandığında veya kullanılamaz hale geldiğinde çıkış kaydedileceği ifade edildi. Giriş ve çıkış kayıtları Varlık İşlem Fişine dayanılarak yapılacak olup değer tespit komisyonu tarafından belirlenen değerler veya maliyet bedelleri esas alınacağı belirtildi. Satın alma bağış yardım sayım fazlası iade devir iç imkanlarla üretim kazı veya müsadere yoluyla edinilen taşınırların giriş işlemleri detaylandırıldı.
Çıkış işlemleri açısından tüketim malzemeleri Taşınır İstek Belgesi karşılığında Varlık İşlem Fişi ile çıkış kaydedildi. Tüketim malzemelerinin çıkış kayıtlarında “ilk giren-ilk çıkar” esası benimsendi. Dayanıklı taşınırların kullanıma verilmesi Taşınır Teslim Belgesi ile yapılacak olup ortak kullanım alanları için Dayanıklı Taşınırlar Listesi düzenleneceği belirtildi. Kamu idareleri arasında bedelsiz devir bağış yardım satış kullanılamaz hale gelme yok olma sayım noksanı hurdaya ayırma gibi nedenlerle oluşan çıkış işlemleri de Kayıttan Düşme Teklif ve Onay Tutanağı ve Varlık İşlem Fişi ile kayıt altına alındı. Özellikle hurdaya ayırma işlemlerinde komisyonların değerlendirmesi ve harcama yetkilisinin onayı büyük önem taşıdığı vurgulandı.
Kamu idareleri ihtiyaç fazlası taşınırlarını diğer kamu idarelerine bedelsiz olarak devredebilir veya geçici olarak tahsis edebilir hükmü getirildi. Devredilmeyecek taşınırlar ile devir ve kayıt işlemlerine ilişkin usul ve esaslar Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca belirleneceği açıklandı. Geçici tahsise ilişkin usul ve esaslar ise Hazine ve Maliye Bakanlığınca tayin edileceği belirtildi. Bu hükümler kamu kaynaklarının daha etkin kullanılması ve israfın önlenmesi amacı güttü.
Yıl sonlarında ve harcama yetkilisinin uygun gördüğü zamanlarda taşınırların sayımının yapılması zorunlu hale getirildi. Sayım işlemleri harcama yetkilisince oluşturulan en az üç kişilik bir sayım kurulu tarafından gerçekleştirileceği ifade edildi. Sayım sonuçlarında ortaya çıkan fazla veya noksanlar Sayım Tutanağına kaydedilerek gerekli giriş veya çıkış işlemleri Varlık İşlem Fişi ile düzeltileceği belirtildi. Taşınır kayıt yetkililerinin sorumluluğundaki ambarlarda bulunan taşınırları yerlerine görevlendirilenlere devretmeden görevlerinden ayrılamayacakları hükmü ile ambar devir işlemlerinin nasıl yapılacağı da detaylandırıldı.
Taşınır mal yönetim hesabı taşınır kayıt yetkilisi tarafından harcama birimleri itibarıyla hazırlanacak ve taşınır kontrol yetkilisince denetleneceği belirtildi. Bu hesap önceki yıldan devredilen yılı içinde giren çıkan ve ertesi yıla devredilen taşınırlar ile yıl sonu sayımında bulunan fazla ve noksanları içereceği açıklandı. Yıl sonu sayımına ilişkin Sayım Tutanağı Taşınır Sayım ve Döküm Cetveli Harcama Birimi Taşınır Mal Yönetim Hesabı Cetveli ile en son düzenlenen Varlık İşlem Fişinin sıra numarasını gösterir tutanak bu hesabın temel bileşenleri olarak tanımlandı. Muhasebe yetkililerinin onayından sonra bu hesaplar harcama yetkilisinin onayına sunulacak ve idarenin kesin hesabına ekleneceği kaydedildi.
Giriş kaydı yapılan dayanıklı taşınırlara taşınır kayıt yetkilisi tarafından kalıcı bir sicil numarası verileceği belirtildi. Bu sicil numarası taşınır kodundan giriş kaydedildiği yılın son 2 rakamından ve taşınıra verilen giriş sıra numarasından oluşacak şekilde tasarlandı. Elektronik ortamda tutulan kayıtlarda belirli bir giriş sırasına uygun olarak verilen numaranın bu sicil numarasının yerine geçeceği ifade edildi. Harcama birimleri ve ambarlar için de kurumsal kod ve ambar kodu sistemi belirlenerek taşınırların takibi ve raporlaması standart hale getirildi.
Yönetmelik kayıt hatalarının düzeltilmesi Hazine ve Maliye Bakanlığının barkod sistemi entegrasyonu merkezi bilişim sistemleri üzerinden taşınır takibi ve parasal tutar belirleme gibi konulardaki yetkilerini de açıkladı. Önemli bir geçiş hükmü olarak 28 Aralık 2006 tarihli ve 2006/11545 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Taşınır Mal Yönetmeliği bütünüyle yürürlükten kaldırıldı. Ayrıca mevzuatta yürürlükten kaldırılan Yönetmeliğe ve Ayniyat Talimatnamesine yapılan atıfların bu yeni Yönetmeliğe yapılmış sayılacağı belirtildi.
Kamu idarelerinin kullandığı taşınır bilişim sistemlerinin 31 Aralık 2025 tarihine kadar yeni Yönetmeliğin hükümlerine uygun hale getirilmesi gerektiği vurgulandı. Bu geçiş sürecinde mevcut sistemlerin ve eski düzenlemelerin kullanımına devam edilebileceği ifade edildi. Yeni Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girdi ve hükümleri Cumhurbaşkanı tarafından yürütüleceği açıklandı.
Türk Silahlı Kuvvetleri Sağlık Yeteneği Yönetmeliği İha Personeli Ve Güncel Kriterleri Kapsamında Yeniden Düzenlendi
Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için veri politikamızı inceleyebilirsiniz.