Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2022, 2023 ve 2024 yılları Hanehalkı Bütçe Araştırması’nın birleştirilmiş sonuçlarını kamuoyuna duyurdu. Açıklanan verilere göre, ülkenin toplam tüketim harcamalarının önemli bir bölümünü konut ve kira, gıda ve alkolsüz içecekler ile ulaştırma kalemleri oluşturdu. Raporda öne çıkan en çarpıcı bulgu ise Türkiye genelindeki hanehalkı tüketim harcamalarının neredeyse dörtte birinin, yüzde 24,9 ile İstanbul’da yaşayanlar tarafından gerçekleştirildiği oldu.
İstanbul’u toplam harcamalar içinde yüzde 15’lik payıyla Ege Bölgesi takip etti. Üçüncü sırada ise yüzde 12,1 ile Akdeniz Bölgesi yer aldı. Tüketim harcamalarında en düşük paya sahip bölgeler ise sırasıyla yüzde 1,5 ile Kuzeydoğu Anadolu Bölgesi, yüzde 2,3 ile Ortadoğu Anadolu Bölgesi ve yüzde 3,1 ile Doğu Karadeniz Bölgesi olarak belirlendi. Bu dağılım, ülkenin ekonomik aktivitesinin ve nüfus yoğunluğunun bölgesel farklılıklarını net bir şekilde ortaya koydu.
Megakent İstanbul sadece genel harcamalarda değil, belirli kalemlerde de yüksek oranlarla öne çıktı. İstanbul’daki hanehalkları, eğitim hizmetleri harcamalarının yüzde 37,8’ini, lokantalar ve konaklama hizmetleri harcamalarının yüzde 31,5’ini, konut ve kira harcamalarının yüzde 27,8’ini ve kişisel bakım ile çeşitli mal ve hizmetler harcamalarının yüzde 27,1’ini gerçekleştirdi. Bu durum, kentin bir finans ve eğitim merkezi olmasının yanı sıra yaşam giderlerinin ve hizmet yoğunluğunun da diğer bölgelere kıyasla daha yüksek olduğunu gösterdi.
Toplam hanehalkı tüketim harcamalarında ikinci sırada yer alan Ege Bölgesi ise kendi içinde farklı harcama dinamikleri sergiledi. Bu bölgedeki hanehalkları, alkollü içecekler, tütün ve tütün ürünleri harcamalarının yüzde 18,2’sini, mobilya ve ev eşyaları harcamalarının yüzde 16,1’ini, sağlık harcamalarının yüzde 15,9’unu ve lokantalar ile konaklama hizmetleri harcamalarının yüzde 15,6’sını yaptı. Ege Bölgesi’nin bu kalemlerdeki yüksek payı, bölgenin turizm ve yaşam tarzı alışkanlıklarının harcamalara yansımasını işaret etti.
Ülkenin doğu kesimlerindeki bölgeler ise daha mütevazı harcama oranları sergiledi. Kuzeydoğu Anadolu Bölgesi, gıda ve alkolsüz içecekler harcamalarının yüzde 2,1’ini, alkollü içecekler, tütün ve tütün ürünleri harcamalarının yüzde 1,9’unu ve giyim ve ayakkabı harcamalarının yüzde 1,8’ini karşıladı. Ortadoğu Anadolu Bölgesi ise gıda ve alkolsüz içecekler harcamalarında yüzde 3,4, giyim ve ayakkabı harcamalarında yüzde 3,3 ve bilgi ve iletişim harcamalarında yüzde 2,6’lık bir paya sahip oldu. Bu bölgelerdeki harcama paylarının düşüklüğü, hanehalkı gelir düzeylerinin ve nüfus yoğunluklarının göreceli olarak daha az olduğunu yansıttı.
Konut ve kira harcamalarında da bölgesel farklılıklar dikkat çekiciydi. Bu kategoride en yüksek pay yüzde 27,3 ile yine İstanbul’a aitken, en düşük pay yüzde 20,1 ile Kuzeydoğu Anadolu Bölgesi’nde kaydedildi. Bu durum, büyük şehirlerdeki kira maliyetlerinin genel harcama içindeki ağırlığını bir kez daha gözler önüne serdi.
Ulaştırma harcamalarında ise en büyük pay yüzde 24,3 ile Batı Marmara Bölgesi’ne ait oldu. Bu durum, sanayileşmiş ve ticaretin yoğun olduğu bir bölge olması nedeniyle ulaştırma ve lojistik giderlerinin önemini vurguladı. Ulaştırma harcamalarında en düşük pay ise yüzde 14,6 ile Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde gerçekleşti.
Gıda ve alkolsüz içecek harcamaları, hanehalkı bütçesindeki oranı açısından incelendiğinde ise farklı bir tablo ortaya çıktı. Toplam hanehalkı tüketim harcamaları içinde gıda ve alkolsüz içecek harcamalarının en yüksek olduğu bölge yüzde 30,2 ile Ortadoğu Anadolu Bölgesi olarak belirlendi. Buna karşılık, aynı kategorideki en düşük oran yüzde 15,9 ile İstanbul’da kaydedildi. Bu veri, gıda harcamalarının özellikle gelir seviyesinin daha düşük olduğu bölgelerde toplam bütçe içindeki payının daha yüksek olduğunu, İstanbul gibi büyük şehirlerde ise gelir seviyesi arttıkça gıdanın toplam harcama içindeki oransal ağırlığının düştüğünü gösterdi.
Güler Sabancı Değişen Dünyada Filantropinin Güven Ve İş Birliğinin Anahtarı Olduğunu Belirtti
Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için veri politikamızı inceleyebilirsiniz.
News
Ekonomi
Ekonomi
Ekonomi
Ekonomi
Ekonomi
Ekonomi