Hukuk dünyasının merakla beklediği Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi Resmî Gazete’de yayımlanarak resmen yürürlüğe girdi. Bu kapsamlı düzenleme avukatlık hizmetleri için belirlenen taban ücretlerini yeniden tanımlayarak adli süreçlerdeki maliyet standardizasyonunu sağlamayı ve avukatların mesleki haklarını korumayı hedefliyor. Yayımlanan tarife hukuki yardımın her aşamasındaki ücretlendirme esaslarını detaylı bir biçimde açıklarken aynı zamanda alternatif uyuşmazlık çözüm yolları ve özel dava türleri için de yenilikçi hükümler getiriyor. Düzenleme adalete erişim ve hukuki süreçlerin şeffaflığı açısından önemli bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor.
1136 sayılı Avukatlık Kanunu hükümleri doğrultusunda titizlikle hazırlanan bu tarife mahkemelerde verilen tüm hukuki yardımlarda taraflar arasındaki uyuşmazlıkları sona erdiren her türlü merci kararında ve kanun gereği karşı tarafa yükletilmesi gereken avukatlık ücretinin belirlenmesinde temel alınacak bir referans teşkil ediyor. Tarife akdi avukatlık ücretleri için asgari bir değer belirleyerek tarafların bu tutarın altında bir anlaşma yapmasına engel teşkil etmektedir. Eğer taraflar arasında akdi avukatlık ücreti kararlaştırılmamış veya kararlaştırılan ücret geçersiz sayılmışsa mahkemeler dava konusu edilen tutar üzerinden bu tarife uyarınca hesaplanacak avukatlık ücretinin altında bir ücrete hükmedemeyecektir. Bu düzenleme avukatlık mesleğinin saygınlığını ekonomik sürdürülebilirliğini ve bağımsızlığını güvence altına almayı amaçlamaktadır.
Yayımlanan tarifede belirtilen avukatlık ücreti bir davanın veya hukuki işin kesin hüküm elde edilinceye kadar olan tüm aşamalarını kapsayan bütüncül bir yaklaşımla belirlenmiştir. Bu bağlamda avukat tarafından takip edilen dava veya işle ilgili olarak düzenlenen dilekçeler ve yapılan diğer işlemler için ayrı bir ücret talep edilemez. Hükümlerin tavzihine ilişkin istemlerin ret veya kabul edilmesi durumunda da avukatlık ücreti ayrıca belirlenmez. Ancak bu genel kuralın bazı istisnaları bulunmaktadır. Özellikle icra takipleri Yargıtay Danıştay ve Sayıştayda temyizen bölge idare ve bölge adliye mahkemelerinde istinaf başvurusu üzerine görülen duruşmalı işler ayrı bir ücrete tabi tutulmuştur.
Hangi sebeple olursa olsun temyiz veya istinaf başvurusu üzerine verilen bozma veya kaldırma kararı sonrasında hükmolunan yargı kararlarında hükmün verildiği tarihteki yürürlükte olan tarife esas alınacaktır. Temyiz başvurusu sonrası istinafta görülen duruşmalı işlerde duruşma sayısına göre ek avukatlık ücreti öngörülmüştür. Yargı mercileri tarafından avukata ait olmak üzere karşı tarafa yüklenecek avukatlık ücreti tarifede yazılı miktarın altıda birinin altında ve üç katının üstünde olamaz. Bu ücretin belirlenmesinde avukatın harcadığı emek çaba işin önemi niteliği ve davanın süresi gibi faktörler titizlikle göz önünde bulundurulur. Müteselsil sorumluluk da dahil olmak üzere birden fazla davalıya karşı açılan davanın reddinde ret sebebi ortak olan davalılar vekili lehine tek ret sebebi ayrı olan davalılar vekili lehine ise her ret sebebi için ayrı ayrı avukatlık ücretine hükmedileceği belirtilmiştir. Aynı hukuki yardımın birden fazla avukat tarafından yapılması durumunda ise karşı tarafa sadece bir avukatlık ücreti yükletilecektir.
Hukuki süreçlerde hangi aşamada olursa olsun dava ve icra takibini kabul eden avukat bu tarife hükümleri ile belirlenen ücretin tamamına hak kazanır. Kısmi dava belirsiz alacak ve tespit davalarında mahkemece dava değerinin belirlenmesinden sonra davacı davasını belirlenen değere göre takip etmese dahi yasal avukatlık ücreti belirlenmiş dava değerine göre hesaplanacaktır. Anlaşmazlık davanın konusuz kalması feragat kabul sulh veya herhangi bir nedenle ön inceleme tutanağı imzalanıncaya kadar giderilirse tarife ile belirlenen ücretlerin yarısına ön inceleme tutanağı imzalandıktan sonra giderilirse tamamına hükmolunur. Bu düzenleme avukatın belirli bir emek ve zaman harcamasının ardından davanın sonuçlanması durumunda hak ettiği ücretin korunmasını sağlar.
Görevsizlik yetkisizlik dava ön şartlarının yokluğu veya husumet nedeniyle davanın reddinde davanın nakli veya açılmamış sayılması durumlarında da benzer esaslar uygulanır. Ön inceleme tutanağı imzalanıncaya kadar bu kararların verilmesi halinde tarifede yazılı ücretin yarısına daha sonra karar verilmesi halinde ise tamamına hükmedilir. Ancak davanın görüldüğü mahkemeye göre hükmolunacak avukatlık ücreti tarifenin ilgili bölümünde belirtilen miktarları geçemez. Kanunlar gereği gönderme yeni mahkemeler kurulması iş bölümü itirazı gibi nedenlerle verilen görevsizlik veya yetkisizlik kararlarında avukatlık ücretine hükmedilmez. Karşılık dava açılması başka bir davanın mevcut davayla birleştirilmesi veya davaların ayrılması durumunda her dava için ayrı ücrete hükmedilir. Tarafta iradi değişiklik halinde davanın tarafı olmaktan çıkarılan ve aleyhine dava açılmasına sebebiyet vermeyen kişi vekille temsil edilmişse lehine maktu avukatlık ücretine hükmolunur.
Nafaka kira tespiti ve tahliye davalarında avukatlık ücreti tahliye davalarında bir yıllık kira bedeli kira tespiti ve nafaka davalarında ise tespit olunan kira bedeli farkının veya hükmolunan nafakanın bir yıllık tutarı üzerinden hesaplanır. Bu miktarlar ilgili mahkeme için belirlenmiş maktu ücretten az olamaz. Nafaka davalarında reddedilen kısım için avukatlık ücretine hükmedilmez. Manevi tazminat davalarında avukatlık ücreti hüküm altına alınan miktar üzerinden belirlenir. Davanın kısmen reddi durumunda karşı taraf vekili yararına hükmedilecek ücret davacı vekili lehine belirlenen ücreti geçemezken davanın tamamen reddi halinde maktu ücrete hükmolunur.
İcra ve İflas Müdürlüklerindeki hukuki yardımlar takip sonuçlanıncaya kadar yapılan tüm işlemlerin karşılığıdır. Konusu para olan veya para ile değerlendirilebilen takiplerde avukatlık ücreti tarifenin üçüncü kısmına göre belirlenir. Ancak takip miktarı belirli bir meblağa kadar olan icra takiplerinde maktu ücret uygulanır ve bu ücret asıl alacağı geçemez. Aciz belgesi alınması takibi sonuçlandıran işlemlerden sayılır ve bu durumda avukata tam ücret ödenir. Borçlunun ödeme süresi içinde borcunu ödemesi halinde belirlenecek ücretin dörtte üçü takdir edilir.
Tüketici mahkemeleri ve tüketici hakem heyetlerinde tüketici lehine verilen kararlara karşı açılan itiraz davalarında kararın iptali durumunda tüketici aleyhine vekalet ücreti hükmedilir. Ancak hükmedilen ücret kabul veya reddedilen miktarı aşamaz. Mevcut olduğu halde tüketici hakem heyetine sunulmayan bir bilgi veya belgenin tüketici mahkemesine sunulması nedeniyle kararın iptali halinde ise tüketici aleyhine vekalet ücretine hükmedilemez.
Ceza davalarında kamu davasına katılma üzerine mahkumiyet ya da hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilmişse vekil ile temsil edilen katılan lehine belirlenen avukatlık ücreti sanığa yükletilir. Beraat eden ve vekil veya müdafi ile temsil edilen sanık yararına ise Hazine aleyhine maktu avukatlık ücretine hükmedilir. İdari para cezalarına itiraz gibi başvuruların reddi kabulü veya ilk derece mahkemesi kararının kaldırılması halinde duruşmalı veya duruşmasız oluşuna göre avukatlık ücreti takdir edilir.
Danıştayda bölge idare idare ve vergi mahkemelerinde görülen dava ve işlerde ilk savunma dilekçesi süresi bitimine kadar anlaşmazlığın feragat kabul davanın konusuz kalması veya herhangi bir nedenle ortadan kalkması durumunda tarifede yazılı ücretin yarısına diğer durumlarda ise tamamına hükmedilir. Dilekçelerin görevli mercie gönderilmesi veya dilekçenin reddi kararı verilmesi durumunda avukatlık ücretine hükmolunmaz.
Arabuluculuk uzlaşma ve her türlü sulh anlaşmalarında tarife akdi avukatlık ücretinin asgari değerini oluşturur. Arabuluculuğun dava şartı olması halinde arabuluculuk aşamasında avukat aracılığı ile takip edilen işlerde anlaşma belgesinin imzalanması durumunda konusu para olan işlerde tarifenin üçüncü kısmına göre hesaplanan ücretin dörtte bir fazlası olarak belirlenir. Arabuluculuk faaliyetinin anlaşmazlık ile sonuçlanması halinde avukat maktu bir ücrete hak kazanır.
Tahkimde ve Sigorta Tahkim Komisyonlarında da tarife hükümleri uygulanır. Sigorta Tahkim Komisyonları vekalet ücretine hükmederken asliye mahkemeleri için öngörülen ücretin altında kalmamak kaydıyla tarifenin üçüncü kısmına göre avukatlık ücretine hükmeder. Talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine ise hesaplanan ücretin beşte birine hükmedilir.
Seri davalar ister ayrı dava konusu yapılsın ister bir davada birleştirilsin toplamda 10 dosyaya kadar açılan seri davalarda her bir dosya için ayrı ayrı tam avukatlık ücretine hükmedilir. Toplamda 50 dosyaya kadar açılan seri davalarda ilk 10 dosyadan sonraki her bir dosya için tam ücretin %50’si oranında avukatlık ücretine 100 dosyaya kadar açılanlarda ilk 50’den sonraki her bir dosya için %40’ı oranında 100’den fazla açılan seri davalarda ise ilk 100’den sonraki her bir dosya için %25’i oranında avukatlık ücretine hükmedilecektir. Duruşmalı işlerde bu indirimli ücretin uygulanabilmesi için dosyaya ilişkin tüm duruşmaların aynı gün aynı mahkemede yapılması gerekmektedir.
Kötü niyetli davalı veya hiçbir hakkı olmadığı halde dava açan taraf yargılama giderlerinden başka diğer tarafın vekiliyle aralarında kararlaştırılan vekalet ücretinin tamamını veya bir kısmını ödemeye mahkum edilebilir. Vekalet ücretinin miktarı hakkında uyuşmazlık çıkması veya mahkemece fahiş bulunması halinde bu miktar doğrudan mahkemece Avukatlık Kanunu ve bu tarife esas alınarak takdir olunur.
Yayımlanan bu tarife yayımı tarihinde yürürlüğe girmiştir. Avukatlık ücretinin takdirinde hukuki yardımın tamamlandığı veya dava sonunda hüküm verildiği tarihte yürürlükte olan tarife esas alınacaktır. Bu yeni düzenlemeler avukatlık mesleğinin icrasında şeffaflığı ve adaleti pekiştirerek hukuk sistemimize önemli katkılar sunmaktadır.
Hazine Ve Maliye Bakanlığının Yeni Taşınır Mal Yönetmeliği Şeffaflık Ve Hesap Verebilirliği Güçlendirdi