Marmara Denizi’nde Müsilaja Karşı Geliştirilen Yenilikçi Temizleme Tekniği İlk Kez Denendi

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Garanti BBVA’nın DenizTemiz Derneği/TURMEPA ile 2021 yılından beri sürdürdüğü Mavi Nefes Projesi kapsamında, deniz altı ekosistemini muhafaza etmeye yönelik bilimsel çalışmalar yoğun bir şekilde devam ediyor. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın koordinasyonunda yürütülen bu projenin Marmara Denizi’ni kapsayan ayağında, müsilajı su altı ekosisteminden uzaklaştırmak amacıyla geliştirilen yeni temizleme tekniğinin ilk saha denemeleri Burgazada açıklarında başarıyla gerçekleştirildi.

Marmara’da Yeni Nesil Müsilaj Temizleme Tekniği Sahada

TURMEPA’nın koordinasyonunda ve Mavi Nefes Marmara Denizi İyileştirme Projesi çerçevesinde gerçekleştirilen dalış faaliyeti sırasında, söz konusu tekniğin su sütunu ve deniz tabanı üzerindeki etkileri detaylı bir şekilde gözlemlendi. Elde edilen tüm bulgular, projenin bir sonraki aşamasının bilimsel değerlendirmelerine temel oluşturmak üzere dikkatle kayıt altına alındı. Bu önemli deneme dalışına, İstanbul Üniversitesi Fen Fakültesi Biyoloji Bölümü Hidrobiyoloji Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Cem Dalyan ve ekibi liderlik etti. Alan denemesine ayrıca Garanti BBVA Su Altı Dalış Kulübü, Garanti BBVA Genel Müdür Yardımcısı Sibel Kaya, TURMEPA Genel Müdürü Semiha Öztürk ve İstanbul Üniversitesi Teknoloji Transfer Ofisi (TTO) Genel Müdürü Mehmet Besim Müftüoğlu da yerinde eşlik etti.

Ekolojik Dengeyi Gözeten Yenilikçi Teknoloji

TURMEPA ve İstanbul Üniversitesi’nin iş birliğiyle geliştirilen özel cihaz, müsilajı venturi sistemiyle, yani hava basıncı kullanarak temizleme prensibiyle çalışıyor. Bu yenilikçi yöntem sayesinde, mercanların, alglerin, deniz çayırlarının ve diğer hassas deniz canlılarının üzerini kaplayan müsilaj tabakasının fiziksel olarak uzaklaştırılması hedefleniyor. Cihaz, deniz ekosistemine herhangi bir zarar vermeden biyolojik çeşitliliğin korunmasına yardımcı olacak şekilde özel olarak tasarlandı. Yapılan ilk denemelerde, cihazın Burgazada çevresindeki hassas denizel habitat üzerinde dikkate değer bir temizlik etkisi sağladığı gözlemlendi ve bu sonuçlar gelecekteki çalışmalar için umut verici nitelikteydi.

Projenin Paydaşlarından Önemli Değerlendirmeler

Garanti BBVA Genel Müdürü Mahmut Akten, projenin ulaştığı aşamayı değerlendirerek, “Mavi Nefes projemizle 2021 yılından bu yana denizlerin sağlığı için bilim insanları, sivil toplum kuruluşları ve gönüllülerle iş birliği içinde çalışmalarımızı sürdürdük. TURMEPA ile kararlılıkla yürüttüğümüz bu projede hem doğaya somut katkılar sağladık hem de gelecek nesillerde çevre bilinci oluşturduk. Amacımız sadece yüzeydeki atıkları temizlemek değil, aynı zamanda deniz altı yaşamını onaracak uzun vadeli ve bilimsel temellere dayalı çözümler üretmek. Mavi Nefes, bu yönüyle sadece bir temizlik hareketi değil; veriye dayalı, ölçülebilir ve sürdürülebilir etkiyi hedefleyen bütüncül bir programdır. Geldiğimiz noktada, yalnızca farkındalık yaratmakla kalmayıp, somut çözümler üreten teknolojiler de geliştirdik. Yeni cihaz, Marmara Denizi’nde müsilajın temizlenmesine ve su altı yaşamının korunmasına önemli bir katkı sağlayacaktır. Garanti BBVA olarak sürdürülebilirliği iş stratejimizin merkezine alırken, denizlerimizin yeniden nefes alabilmesi için bilimi, teknolojiyi ve sivil toplumu bir araya getirmeye devam edeceğiz” ifadelerini kullandı.

DenizTemiz Derneği/TURMEPA Yönetim Kurulu Başkanı Şadan Kaptanoğlu, denizlerin hayati önemine değinerek, “TURMEPA olarak her zaman vurguladığımız üzere, aldığımız her iki nefesten biri denizlerden gelmektedir. Okyanuslar ve denizler yaşamın kaynağı, geleceğimizin güvencesidir. Bu nedenle onları korumak, sadece bugünün değil, yarının da en temel sorumluluğudur. Garanti BBVA iş birliğiyle yürüttüğümüz Mavi Nefes Projesi, bu sorumluluk bilinciyle bilimi, teknolojiyi ve toplumsal farkındalığı bir araya getirmektedir. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından teşkil edilen Marmara Denizi Eylem Planı Koordinasyon Kurulu’nda tek sivil toplum kuruluşu olarak bulunan TURMEPA’nın, Garanti BBVA ile 2021 yılında müsilaj krizine karşılık olarak başlattığı bu çalışma, sadece müsilajla bir mücadele değil, aynı zamanda deniz ekosisteminin yeniden canlanmasına yönelik bir umut adımıdır. Bilimin yol göstericiliğinde, sürdürülebilir çözümlerle denizlerimize nefes olmaya devam edeceğiz” açıklamasında bulundu.

İstanbul Üniversitesi Fen Fakültesi Biyoloji Bölümü Hidrobiyoloji Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Cem Dalyan ise Marmara Denizi’nin önemine vurgu yaparak, “Marmara Denizi, tamamıyla ülkemize ait olan eşsiz bir iç denizdir. Onu korumak, hem bugünkü sorumluluğumuz hem de gelecek nesillere bırakacağımız en değerli mirastır. Zostera ve Cymodocea türü deniz çayırları, Cystoseira yosunları ve Gorgon kolonileri gibi kritik canlı topluluklarıyla Marmara, halen aktif ve nefes alan bir ekosistem olma özelliğini taşımaktadır. Bu ekosistemin kalbi niteliğindeki adalarımız, özellikle de Prens Adaları, barındırdığı yüksek biyoçeşitlilikle Marmara’nın incisi konumundadır. Projemiz, koruma odaklı ve bilimsel verilerle şekillenen bir girişim olarak bu hassas dengeyi güçlendirmeyi hedeflemektedir. Son dönemde gerçekleştirilen bilimsel çalışmalar, Marmara Denizi’nin oksijen açısından giderek fakirleştiğini açıkça göstermektedir. Su altı ormanları, bu denizin doğal oksijen kaynakları olarak kritik bir rol oynamaktadır. Bu bağlamda, Prens Adaları’nı ve su altı ormanlarını korumak, sadece bölgesel bir gayret değil; tüm Marmara Denizi’nin sağlığını güvence altına almak anlamına gelmektedir” değerlendirmesinde bulundu.

Mavi Nefes Projesi: Kapsamlı Bir Deniz Koruma Hamlesi

Garanti BBVA ve TURMEPA’nın 2021 yılında başlattığı Mavi Nefes Projesi, Marmara Denizi’nde yaşanan müsilaj krizine bir yanıt olarak ortaya çıktı. Bugüne dek Marmara’dan Göcek’e, Saros Körfezi’nden Van Gölü’ne uzanan geniş bir coğrafyayı kapsayan proje, denizlerdeki atıkların toplanmasından bilimsel araştırmalara, eğitim programlarından biyoçeşitlilik haritalamasına kadar uzanan kapsamlı çalışmalarıyla deniz ekosistemine kalıcı faydalar sağlamayı sürdürüyor. Proje kapsamında şimdiye kadar Marmara Denizi’nde 287 tonun üzerinde, Van Gölü’nde ise 20 tondan fazla katı atık toplandı. Göcek’te faaliyet gösteren sıvı atık alım teknesi, yüzlerce farklı deniz aracından topladığı 860 bin litre atıkla yaklaşık 6,8 milyon litre deniz suyunun kirlenmesini engelledi. Saros Körfezi’nde belirlenen 35 istasyonda gerçekleştirilen 45 dalışta, 382 deniz türü tespit edilerek bölgenin detaylı habitat haritası çıkarıldı. Fethiye-Göcek Özel Çevre Koruma Bölgesi’nde 3 farklı istasyonda yaklaşık 10 bin deniz çayırı fidesi ekimi yapılarak yüzde 70 oranında başarı elde edildi. Ayrıca, Göcek’te yaşı 2.000 yıl olduğu belirlenen bir deniz çayırının yaş tayini çalışması, Türkiye deniz araştırmaları tarihinde bir ilk olarak kayıtlara geçti.

Adalar Bölgesi Odağında Marmara’ya Nefes Alma Çabası

Mavi Nefes Projesi, toplumsal farkındalığın artırılmasını da stratejik hedefleri arasında barındırıyor. TURMEPA’nın Milli Eğitim Bakanlığı ile imzaladığı protokoller kapsamında yürütülen çevrim içi eğitimler ve gezici Mavi Nefes Eğitim Otobüsü vasıtasıyla bugüne kadar 100 binden fazla öğrenciye ve 5 binden fazla öğretmene ulaşıldı. Lise öğrencilerine yönelik düzenlenen “Mavi Dedektifler” programıyla ise gençler, çevre bilinci kazanmanın yanı sıra kendi çevre projelerini geliştirme imkânı buldu. Mavi Nefes Marmara Denizi İyileştirme Projesi ise insan kaynaklı pek çok sorunla karşı karşıya kalan Prens Adaları bölgesinde müsilajın yıkıcı etkilerini azaltmak, tür çeşitliliği üzerindeki etkilerini belirlemek ve tür envanterlerini ortaya koymak amacıyla hayata geçirildi. Bu özel proje, Marmara Denizi’nin hassas ekosistemini koruma ve iyileştirme yolunda atılmış kritik bir adım olarak öne çıkıyor.