Gökçeada’nın Bin Yıllık Zeytinlerinin Gizemli Kökeni Türkiye’de Yalnızca Bu Adada

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Çanakkale’ye bağlı Gökçeada, doğal güzellikleri ve zengin kültürel yapısıyla öne çıkarken, adanın ekonomik yaşamı büyük ölçüde tarım, hayvancılık ve turizm faaliyetleri üzerine kuruludur. Adanın mevcut demografik yapısı içerisinde Rum nüfusunun hala önemli bir yer tuttuğunu belirten Gökçeada Belediye Başkanı Bülent Ecevit Atalay, kendi ailesinin de aralarında bulunduğu birçok ailenin geçmiş yıllarda Trabzon’dan adaya göç ederek burada kök saldığını ifade etti. Başkan Atalay’ın vurguladığı bu köklü tarih, adanın özgün dokusunu daha da belirgin kılmaktadır.

Dünyada Nadir Bir Hazine: Ladolia Zeytini

Tarımsal üretimde zeytinyağının kritik bir konumda yer aldığını belirten Başkan Atalay, adaya özgü “Ladolia” cinsi zeytinin küresel çaptaki nadirliğine dikkat çekti. Bu özel zeytin türü, aynı zamanda “Gökçeada zeytini” adıyla da tanınmaktadır. Başkan Atalay, Ladolia zeytininin dünya genelinde çok sınırlı coğrafyalarda bulunduğunu, İspanya, İtalya ve belirli bölgeleriyle Kanada dışında Türkiye’de yalnızca Gökçeada’da yetiştiğini vurguladı. Bu benzersiz durumun en çarpıcı yönlerinden biri ise, bu türün adaya nasıl geldiği veya kimler tarafından getirildiğine dair herhangi bir kesin bilginin bulunmamasıdır. “Buraya nasıl gelmiş, kim getirmiş bilen yok. Çünkü bin yıllık ağaçlarımız var” ifadeleriyle bu gizemi dile getiren Atalay, adadaki bazı zeytin ağaçlarının yaşının bin yılı aştığını ve bu durumun türün kökenlerine dair soruları derinleştirdiğini belirtti.

Doğal Üretim Ve Ekolojik Denge

Ada genelinde yaklaşık 255 bin zeytin ağacı bulunduğu bilgisini paylaşan Atalay, hasat edilen tüm Ladolia zeytinlerinin yağlık olarak işlendiğini, bu cinsin sofralık tüketim için uygun olmadığını ifade etti. Adanın belirli bölgelerinde, 500 ila bin yıl gibi inanılmaz bir ömre sahip zeytin ağaçlarından hala verim alındığını belirten Başkan Atalay, bu ağaçların bulunduğu Hazine’ye ait özel bir alanın varlığına dikkat çekti. Bu alan, yüzyıllardır doğal yöntemlerle zeytin yetiştiriciliğinin sürdüğü bir ekosisteme ev sahipliği yapmaktadır. Başkan Atalay, bölgedeki tarım uygulamalarının tamamen doğal olduğunu vurgulayarak, “Hazine’ye ait özel bir alan var. 500 ila bin yıllık zeytin ağaçları bulunuyor bu alanda. Yüzlerce yıl zeytin yetişiyor burada. Tamamen doğal. Biz de hayvancılık kapalı değil serbest yapılır. Bu hayvanların gübreleriyle doğal yetişiyor. İlaç yok, kimyasal gübre yok” sözleriyle, adanın serbest dolaşan hayvanlarının gübreleriyle sağlanan doğal beslemenin, kimyasal gübre ve ilaç kullanımını ortadan kaldırdığını anlattı. Bu yaklaşım, Gökçeada’nın zeytin üretimini ekolojik bir denge içerisinde sürdürdüğünü göstermektedir.

Geopark Projesi Ve Kültürel Etkileşim

Başkan Atalay, Hazine’ye ait bu eşsiz ve yüzlerce yıllık zeytin ağaçlarının bulunduğu alanın “jeopark” statüsü kazanması için önemli çalışmalar yürüttüklerini ifade etti. Belediyenin bu bölgeyi özel bir hassasiyetle koruduğunu ve doğal yapısının muhafaza edilmesi adına büyük özen gösterildiğini sözlerine ekledi. Bu girişim, sadece doğal bir mirasın korunmasını değil, aynı zamanda adanın eşsiz ekolojik değerlerinin gelecek nesillere aktarılmasını da hedeflemektedir.

Adadaki Rum ve Türk topluluklarının, kendi arazilerinde zeytin yetiştirerek önemli bir geçim kaynağı elde ettiğini aktaran Atalay, bu alanda yaşanan kültürel etkileşime de dikkat çekti. Başkan Atalay, “Bizim büyüklerimiz ilk geldiklerinde zeytin toplamayı bilmiyorlar hatta ağacını tanımıyorlar. Odun ihtiyacı için zamanında çok kesilmiş. Rumlar 3 kişi 6 çuval toplarken bizimkiler 5 kişi bir çuval ancak toplamışlar. Çünkü bizim büyükler elma toplar gibi zeytin hasat etmişler. Zamanla öğrenmişler ağacı, zeytin toplamayı ve ürünün kıymetini” şeklindeki ifadeleriyle, adaya sonradan yerleşen Türklerin zeytin yetiştiriciliği konusunda Rumlardan öğrendiklerini ve bu bilgiyi zamanla nasıl ustalıkla uyguladıklarını anekdotlarla aktardı. Bu durum, adanın zengin kültürel mozaiği içerisinde, tarımsal bilgi ve deneyim paylaşımının ne denli önemli olduğunu ortaya koymaktadır.